Απάντηση: Η θρησκεία στην Ελλάδα
Μετά τον θάνατο ένα πρόσωπο γίνεται ψυχή, που μπορεί κάποτε να στοιχειώσει τους ζωντανούς. Μια εξαιρετική προσωπικότητα γίνεται δαίμων, αυτή όμως δεν είναι η μοναδική ερμηνεία για τους δαίμονες ή στοιχειά, όπως η φωνή που μιλά στον Σωκράτη. Ο Ε.Ρ. Ντοντς παρατήρησε ότι στην ομηρική Οδύσσεια, στο βαθμό και στο μέτρο που περιορίζεται ο ρόλος του Διός, ο αριθμός των στοιχειών αυξάνει.
Μια άλλη ενδιάμεση κατηγορία όντων, που η λατρεία τους στις Μυκήνες πιστοποιείται από τον 8ο αιώνα, αντιπροσωπεύεται από τους ήρωες, για παράδειγμα την Ελένη και τον Μενέλαο. Ο τάφος μιας ένδοξης προσωπικότητας μετατρέπεται σε ηρώον, που αποτελεί κέντρο λατρείας και τόπο όπου διαχέεται η δύναμη του ήρωα, τα λείψανα του οποίου, έστω και αν μεταφερθούν αλλού, αποτελούν αντικείμενα με θαυματουργικές ιδιότητες για την κοινότητα που τα κατέχει. Τα πλέον αξιομνημόνευτα παραδείγματα αυτής της λατρείας των λειψάνων είναι η απόκτηση από του Σπαρτιάτες του επτάπηχου σκελετού του Ορέστη και η ανακομιδή των οστών του Θησέα στην Αθήνα. Ο Οιδίπους είναι ένας ήρωας λόγω του παράδοξου χαρακτήρα τόσο της ζωής του όσο και του θανάτου του, στην Τραγωδία Οιδίπους επί Κολωνώ του Σοφοκλή αναζητούν τον ετοιμοθάνατο για την θαυματουργική αξία του σώματός του, ακριβώς όπως αναζητούσαν τα λείψανα των μεσαιωνικών αγίων. Αλλοι ήρωες είναι θεμελιωτές μιάς πόλης ή πρόγονοι μιάς γενιάς ευγενών, άλλοι ακόμη, όπως ο Ηρακλής η Ελένη ή ο Αχιλλέας, ήταν από τη γέννησή τους ημίθεοι.
Η λατρεία των ηρώων περιλάμβανε σπονδές, θυσίες και αθλητικούς αγώνες, που εξασφάλιζαν την συνοχή της κοινότητας. Στην ελληνιστική εποχή, οι ήρωες μετατρέπονται σε ενδιάμεσα ουράνια όντα, όπως μας βεβαιώνει η πρααγματεία Περί των μυστηρίων των Αιγυπτίων, του νεοπλατωνικού Ιάμβλιχου από τη Κοίλη Συρία.
|