[aeriko]

Η τυπολογία του ελληνικού ιερού είναι σύνθετη. Ενας ιερός περίβολος ονομαζόταν τέμενος. Αυτές οι ιερές τοποθεσίες, περιτριγυρισμένες γενικά από ένα τείχος, διατηρούνταν για εκατοντάδες χρόνια. Ο χριστιανισμός διαφύλαξε χωρίς ενδοιασμούς την ιερότητα αρκετών τεμένων.
Ο ναός ήταν η κατοικία ενός θεού, που τον αναπαριστούσαν μ’ ένα λατρευτικό άγαλμα. Κατά τον 5ο π.Χ αιώνα, τα αγάλματα αυτά ήσαν πραγματικά αριστουργήματα, με επικάλυψη από χρυσάφι και ελεφαντόδοντο ενός ξύλινου στελέχους. Οι ανασκαφές στα ιερά έφεραν στο φώς αρκετά αφιερωματικά αγαλματίδια και προσφορές νομισμάτων. Οι πιο πλούσιοι δωρητές έχτιζαν οικήματα, στήλες και αγάλματα.
Κάθε σπίτι είχε και ένα βωμό για τις θυσίες και την λατρεία των προγόνων. Κατά τον 5ο αιώνα παρατηρήθηκε η τάση της υπερίσυσης της δημόσιας σε βάρος της ιδιωτικής λατρείας.
Το μαντείο ήταν ένα ξεχωριστό ιερό, με πιο τρανό παράδειγμα εκείνο των Δελφών, που το θεωρούσαν σαν τον ομφαλό του κόσμου. Η Πυθία, η ιέρια του Απόλλωνα, καθόταν σ’ ένα τρίποδα, σαν κι εκείνους που χρησιμοποιούσαν για να βράζουν τα κρέατα των θυσιών. Εφτανε σε ύπνωση, ίσως από εξωτερικούς παράγοντες, και έδινε αμφίσημες απαντήσεις σε ερωτήσεις που της έθεταν. Οι ιερείς του μαντείου μετέτρεπαν αυτά τα λόγια, που κάλυπταν ένα μεγάλο φάσμα θεμάτων, σε δυσνόητους στίχους. Οι λειτουργίες του μαντείου ήταν πολυάριθμες. Αποτελούσε εγγυητή υποσχέσεων και συμβολαίων, πράξεων απελευθέρωσης δούλων, τόπο τελετουργικού εξαγνισμού, ιερό κλπ.